Pomysł wybudowania tunelu Tallinn-Helsinki wzbudza ostrożną ciekawość, jest także znany pierwszy, szacowany czas realizacji projektu. Rozwój Tallinna i Helsinek jako miasta bliźniaczego, poprawę mobilności ludzi i towarów między Estonią i Finlandią, a także rozwój połączenia kolejowego Rail Baltic wymienia się jako główne powody wybudowania tunelu o długości 102 kilometrów. Co więcej, poprzednie dyskusje wykazały, że tunel Tallinn-Helsinki będzie miał nie tylko znaczenie regionalne czy nawet europejskie, ale inwestycja ta może stać się ważnym ogniwem stosunków międzynarodowych w wymiarze globalnym.
Ze względu na zmiany klimatyczne i topnienie lodu arktycznego droga, która była niegdyś niedostępna, jest obecnie luźnym i spławnym szlakiem łączącym Ocean Spokojny z Europą poprzez Ocean Arktyczny. Tak więc wyłania się – od Azji po Europę Północną i odwrotnie – nowy szlak żeglugowy i towarowy. Jest on nawet o 40% krótszy, a zatem szybszy, niż aktualny główny kierunek południowy. Nie ma też problemu z piractwem na tej trasie.
Najbliższe możliwe miejsce na powstanie szczytowego portu po europejskiej stronie tego szlaku żeglugowego znajduje się w północnej Norwegii, na przykład w regionie Kirkenes, gdzie analiza jego powstania została tymczasowo wstrzymana. Dalsze połączenie biegłoby pomiędzy północną Norwegią a Helsinkami, a następnie tunelem Tallinn-Helsinki i koleją Rail Baltic do Europy Środkowej, a następnie do Europy Zachodniej.
Koleje Rail Baltic mogą odegrać ważną rolę w nowym globalnym połączeniu między Europą i Azją. Norwescy eksperci obliczyli, że odległość między Szanghajem a Hamburgiem przez Kanał Sueski wynosi 12 277 mil morskich, czyli średnio 39 dni. Odległość z Szanghaju do potencjalnego portu w Kirkenes w północnej Norwegii wyniosłaby 6517 mil morskich, czyli średnio 21 dni. Przy skorzystaniu z kolei północnej Norwegia-Rovaniemi-Helsinki, tunelu Tallinn-Helsinki i kolei Rail Baltic, podróż do Hamburga potrwałaby jeszcze dwa dni. Oszczędność czasu jest oczywista. I bezsprzecznie byłby to jeszcze szybszy dostęp do Estonii, Łotwy, Litwy, Polski i Białorusi. W związku z tym przepływ towarów między Chinami, Koreą, Japonią i innymi krajami regionu a Europą przez Ocean Arktyczny, byłby również znacznie tańszy.
Co więcej, nie są już tylko teoretyczne obliczenia. Na przykład w sierpniu ubiegłego roku tankowiec Christophe de Margerie przepłynął z Hammerfest w północnej Norwegii do Korei Południowej w 19 dni. Było to o jedną trzecią, lub o 6 i pół dnia szybciej, niż na tradycyjnej trasie przez wody południowe i Kanał Sueski. Rosja także zamierza się poruszać w tym kierunku i już teraz intensywnie inwestuje w rozwój infrastruktury wybrzeża północnego, jak i w obecność struktury wojskowej na tym obszarze.
Wstępna analiza Norwegów mówi o ambicji zdobycia 10% obecnego handlu kontenerami między Chinami, Tajwanem, Koreą, Japonią a portami europejskimi. Ten szlak handlowy stałby się tak zwanym nowym północnym szlakiem jedwabnym. Norwegowie celują w 37 000 kontenerów z Azji przez północną Norwegię do Europy, i drugie tyle z Europy do Azji.
Dlatego też tunel Tallinn-Helsinki, oprócz znaczenia lokalnego, ma również wyraźny potencjalny wymiar globalny. Powinno to również zwiększyć pewność siebie Estonii i Finlandii do postępu w projekcie budowy tunelu. Wstępna analiza kosztów i korzyści projektu została zakończona i wraz z ekspertami estońskimi i fińskimi przekazana Parlamentowi Europejskiemu.
Teraz Estonia i Finlandia powinny kontynuować pracę nad projektem – stworzyć menedżment o silnych podstawach i przeprowadzić dodatkowe badania środowiskowe i geologiczne. Również Komisja Europejska powinna zostać zaangażowana na jak najwcześniejszym etapie, tak aby w przyszłości mogła zaoferować jak największe wsparcie.
Globalne zmiany w rozwoju szlaków handlowych wspierają zatem również nasze własne projekty – tunel Tallinn-Helsinki i nowoczesne połączenia kolejowe z innymi krajami Europy. To z kolei poprawia opłacalność tych działań i zwiększa prawdopodobieństwo, że tunel zostanie wybudowany, a Estończycy będą mieli okazję dotrzeć w pół godziny do Helsinek (jest to planowany czas dotarcia tunelem z Ülemiste do centrum Helsinek). Wówczas bliźniacze miasto Tallinn-Helsinki narodziłoby się w rzeczywistości.
Urmas Paet